NCB Versie 3
NCB Versie 3, IPMA
De Nederlandse Competentie Baseline (NBC) is een beschrijving van de belangrijkste onderwerpen en aspecten van projectmanagement, vertaalt naar competenties waarover een projectmanager moet beschikken. Deze competenties vormen de basis voor een IPMA certificering. IPMA is de International Project Management Association die wereldwijd actief Projectmanagement promoot.
De NCB kent 20 technische, 15 gedrags- en 11 contextuele competentie elementen.
De technische elementen beschrijven de fundamentele competenties van een projectmanager: de harde kant. De gedragsmatige competenties beschrijven de persoonlijke competentie-elementen van projectmanagement: gedrag en vaardigheden. Tot slot beschrijven de contextuele competenties de competentie-elementen van projectmanagement in relatie tot de context van het project: relaties met lijnorganisatie.
De rest van het boek beschrijft de onderkende competenties in detail. In het kader van mijn onderzoek heb ik de genoemde competenties gewogen op de aandacht die in de beschrijving gegeven wordt aan veranderkundige aspecten om zo vast te stellen in welke mate het NBC veranderkunde als onderdeel ziet van projectmanagement. De stelling die IPMA aangaande dit onderwerp doet, doet vermoeden dat IPMA veranderkunde niet als onderdeel van projectmanagement competenties ziet. IPMA stelt (IPMA 2008: 17) namelijk dat de projectmanager niet verantwoordelijk is voor het bereiken van de baten van het project, deze vallen onder de verantwoordelijkheid van de organisatie. Zoals ik al eerder gemeld heb, ben ik het oneens met deze gedachtegang.
De weging op “veranderkundig gehalte” van de beschreven competenties word in tabel 3-2 weergegeven. Hierbij geef ik aan welke kleur het veranderkundige aspect in de competentie heeft, als ik deze vind. De kleuren zijn afkomstig van het kleurendenken van de Caluwé en Vermaak (zie figuur 3-7 uit paragraaf 3.1.3).
|
Competentie |
Aandacht voor veranderkundige aspecten |
|
|
|
Ja |
Nee |
|
Contextuele competenties |
|
|
|
Projectorientatie |
|
|
|
Programmaorientatie |
|
|
|
Portfolio-orientatie |
|
|
|
Project-, programma- en portfolio-implementatie |
|
|
|
Staande organisatie |
Geeldruk |
|
|
Primair proces |
Blauwdruk |
|
|
Systemen, producten & technologie |
Blauwdruk |
|
|
Personeelsmanagement |
Rooddruk |
|
|
Gezondheid, beveiliging, veiligheid & milieu |
|
|
|
Financieel management |
|
|
|
Juridische aspecten |
|
|
|
Technische competenties |
|
|
|
Projectmanagement succes |
Blauwdruk |
|
|
Belanghebbenden |
Geeldruk |
|
|
Eisen & doelen |
Blauwdruk |
|
|
Risico’s & kansen |
|
|
|
Kwaliteit |
Blauwdruk |
|
|
Projectorganisatie |
Blauwdruk |
|
|
Teamwerk |
Blauwdruk |
|
|
Probleemoplossing |
|
|
|
Projectstructuren |
|
|
|
Scope & op te leveren resultaten |
|
|
|
Tijd & projectfasering |
|
|
|
Mensen & middelen |
|
|
|
Kosten & financiën |
|
|
|
Inkoop en contract |
|
|
|
Wijzigingen |
|
|
|
Beheersing & rapportage |
|
|
|
Informatie & documentatie |
|
|
|
Communicatie |
Blauwdruk |
|
|
Projectstart |
Blauwdruk |
|
|
Afsluiting |
|
|
|
Gedragsmatige competenties |
|
|
|
Leiderschap |
Alle kleuren |
|
|
Betrokkenheid & motivatie |
Rooddruk |
|
|
Zelfbeheersing |
|
|
|
Assertiviteit |
|
|
|
Ontspanning |
|
|
|
Openheid |
|
|
|
Creativiteit |
Groendruk |
|
|
Resultaatgerichtheid |
Blauwdruk |
|
|
Efficiëntie |
|
|
|
Overleg & advies |
Geeldruk |
|
|
Onderhandeling |
Geeldruk |
|
|
Conflicten & crises |
|
|
|
Betrouwbaarheid |
|
|
|
Respect & inlevingsvermogen |
Rooddruk |
|
|
Ethiek |
|
|
Tabel 3?2 Projectmanagers competenties in relatie tot veranderkundige interventies
Op basis van de bovenstaande tabel kan geconcludeerd worden dat 27 (59%) van de 46 onderkende competenties geen veranderkundige waarde hebben. Van de overige 19 competenties geldt dat er 10 (22%) blauwe interventietrekjes hebben, 4 (9%) gele, 3 (6%) rode, 1 (2%) groene en 1 (2%) trekken die bij alle kleuren horen.
In de wetenschap dat de blauwe interventies de natuurlijke habitat vormen van projectleiders, zou je kunnen zeggen dat slechts 16% van de genoemde competenties aandacht schenken aan veranderkundige aspecten waar projectleiders traditioneel gezien niet van nature over beschikken. De conclusie lijkt dan ook gerechtvaardigd dat veranderkunde nog onvoldoende aandacht krijgt in de beschrijving van de competenties die projectleiders volgens IPMA succesvol maakt.
Lees ook eens: Leren veranderen en The project manager.
