Interventies bij organisatieveranderingen, J. Gerrichhauzen, A. Kampermann en F. Kluytmans

In het omvangrijke boek van Gerrichhauzen, Kampermann en Kluytmans wordt het  begrip verandering uitgewerkt. Allereerst beschrijft men drie dimensies van verandering: de inhoud (wat moet bereikt worden), het proces (hoe de verandering gerealiseerd gaat worden) en de context (economisch, politiek en sociaal-cultureel niveau).

De auteurs benoemen de ontwikkel- en de ontwerpbenadering als leidraad bij veranderingen. De ontwikkelbenadering heeft vooral effect op gedragsaspecten, de ontwerpbenadering op de kwaliteit en kwantiteit van het productieproces. De auteurs stellen dat beide benaderingen elkaar aanvullen waardoor een gecombineerde aanpak tot de beste veranderresultaten leidt (Gerrichhauzen, Kamperman en Kluytmans 2002: 57).

Volgens de auteurs kunnen veranderingen doorgevoerd worden via een cyclus die bestaat uit de volgende fasering:

• Oriëntatiefase: bepaling of er aandacht geschonken moet worden aan verandersignalen;
• Diagnosefase: vaststelling van de probleemdefinitie;
• Planningsfase: analyse van omstandigheden die de verandering kunnen beïnvloeden en de planning van de veranderacties;
• Actiefase: uitvoering van geplande veranderacties waarbij voeling gehouden wordt met eventueel veranderende omstandigheden;
• Evaluatiefase: vaststellen of de gekozen veranderdoelen behaald zijn.

Volgens de auteurs hangt de veranderaanpak af van twee dimensies: duidelijkheid over het af te leggen traject en duidelijkheid rondom het te bereiken eindpunt.  In figuur 3-6 worden de bijbehorende veranderaanpakken weergegeven.

** figuur 31 **

Figuur 3?6 Situationele veranderaanpakken volgens Wijnen (1988)

Een belangrijke constatering is het feit dat een projectmatige aanpak niet in alle situaties de meest ideale is. De aanpak moet dus afhankelijk van de duidelijkheid over het gewenste resultaat en de aanwezige kennis van het te volgen verandertraject gekozen worden.

De waarde voor mij van dit boek is het feit dat het inzicht geeft in de verschillende dimensies van een verandering. De theorie is op zich niet praktisch gemaakt. Wat wel aan de hand van dit boek duidelijk is geworden, is dat de juiste aanpak voor een verandering situationeel gekozen moet worden. Hierin is de projectaanpak slechts een van de mogelijkheden. Mogelijk ligt hier een verklaring voor het feit dat veel projecten eindigen in een teleurstelling. De aanbeveling zou kunnen zijn om bij aanvang van een project te toetsen aan de hand van figuur 3-6 of de projectaanpak de meest voor de hand liggende is.

Lees ook eens: Verandermanagement en Leren veranderen.

Terug naar de boekenkast >>